AKŞEMSETTİN KİMDİR?

Akşemsettin, (1389 -1390 Şam – 1459 Göynük) asıl adı ile şeyh Muhammed Şemsettin Bin Hamza, 15. yüzyılın en büyük sufilerinden biri ve çok yönlü Türk ilim adamıdır. 
1389 yılında Şam’da doğmuştur. Daha sonra 7 yaşında babası Şerafeddin-i Hamza şâmi ile bu zamanlarda Samsun’a bağlı olan Kavak’a yerleşmişlerdir. Haci Bayram Veli’nin müridi ve Fatih Sultan Mehmet’in hocalarındandır. İstanbul’un manevi fatihi şekilde da anılır. Saçının ve sakalının ak olması ve beyaz elbiseler giymesinden dolayı ‘Akşeyh’ ya da ‘Akşemseddin’ adlarıyla ünlü olmuştur. Bazı el yazmalarında soyu, Ebu Bekir’e kadar ulaşır. İskilip’te çocuklarından Nurulhuda’nın türbesi ile başka yakınlarının mezarları bulunmaktadır. Evlik köyünde yer piyasa tek bir çivi çakılmadan yapılan camiyi onun yaptırdığı yazılıdır. Akşemsettin Amasya’da medreselerden eğitim aldıktan sonra büyük üne kavuşmuştu. 
Akşemsettin, küçük yaşlardan itibaren bilime ve sanata karşı talep duydu. bilim tahsilini tamamladıktan sonra, Osmancık’da müderris oldu. Medrese öğrenimini dönemin büyük velisi Hacı Bayram-ı Veli’nin beraberinde tamamladıktan sonra seçkin bilginler arasında yerini aldı. üstün zekası ve anlayışı, yılmak bilmeyen çalışma gücüyle kendini kitaplara adadı. Başta İslami tıp, astronomi, biyoloji ve matematikte çağın ünlülerinden oldu. Uzun yıllar Osmanlı medreselerinde çalışarak yüzlerce öğrenci yetiştirdi.


Tıp konusunda bulaşıcı hastalıklar üzerinde de ciddi çalışmalar yaptı. Araştırmaları sonunda tıp ile alakalı Türkçe Maddet-ül hayat ve Arapça yazdığı Hall-i Müşkilât ve Risalet-şöhret nuriyye adlı Tasavvuf Türkçe yazdığı Maddet-ül Hayat’ta geçen problemlerin insanda teker teker peyda olduğunu zannetmek yanlıştır.Hastalıklar insandan kişiye gözle görülmeyecek kadar küçük tohumlar aracılığıyla geçer cümle ile ilk mikrop teorilerinden birini ortaya atmıştır. Tarihte mikroorganizmalardan bahseden ilk kişidir. Ve Mikrobiyolojinin babası sayılmaktadır. Bilimler olmak üzere yazdığı kitapları, isimlendirilen eserleridir.Tıp hakkında Akşemsettin’in asıl ünü, büyük veli, Hacı Bayram Veli ile tanışmasından sonra başlamıştı.

İlmi konulardaki ciddi başarılardan sonra tasavvuf meselesinde da ağırlığını göstermiş, daha sonra da ıı. Murat’ın komut ve isteğiyle Fatih Sultan Mehmet’in hocalığına tayin edilmişti. İstanbul’un fethi sırasında büyük yararlılıklar göstermiş, genç sultanı teşvik ederek zaferin kazanılmasında ciddi katkılarda bulunmuştu. Fethin en mühim günlerinde Ebu Eyyub’el Ensari’nin kabrini bularak ordunun maneviyatını yükseltmişti. Dünya malına önem vermeyen Akşemsettin, Fatih Sultan Mehmet’in büyük saygı ve sevgisini kazanmıştı. Fatih Sultan Mehmet ile İstanbul’a girişleri daha sonra meşhur olacak bir hikâye ye dönüşmüştür. 


İstanbul'a Giriş

Beyaz atına binmiş, ordusunun önünde giden Fatih Sultan Mehmet, birlikte onu yetiştiren Akşemsettin, Molla Hüsrev ve Molla Gürani ile İstanbul’a giriyor. Türk Ordusunu karşılayan şehir halkı yol boyunca dizilmiş, ellerindeki çiçek demetlerini padişaha sunmak için yaklaşıyor. 
Şehir ahalisi, beyaz sakalıyla, ağır duruşuyla Akşemsettin’i padişah sanıp çiçekleri ona sunmaya çalışıyorlar. Akşemsettin atını geri çekip göz ucuyla Fatih’i göstererek: 
Sultan Mehmet odur, çiçekleri ona veriniz”, demek istiyor. Fatih Sultan Mehmet, çiçeklerle kendisine doğru yürüyenlere hocası Akşemsettin’i göstererek: 
Gidiniz, çiçekleri gene ona veriniz. Sultan Mehmet benim, lakin o, benim hocamdır”, diyor ve ilk İstanbul’a Akşemseddin giriyor. Fatih Sultan Mehmet sebebi ile(1464) yılında yaptırılmış olan türbesi Bolu ilinin, Göynük ilçesindedir. İstanbul’un fetih günü olan 29 Mayıs (Mayısın son pazarı) tarihinde anma günleri yapılmaktadır. 


Eserleri 
  • Risalet-şöhret Nuriyye 
  • Risale-i Zikrullah:200000000 
  • Risale-i şerh-i Ahval-i Hacı Bayram-ı Veli 
  • Def’ü Metain 
  • Makamat-ı Evliya (Velilerin Makamları) 
  • Maddet-ül-yaşam (hayat Maddesi) 
  • Nasihatname-i Akşemsettin (Akşemsettin Nasihatnamesi) 
  • Kitab-ül-Tıp (Tıp Kitabı) 
  • Hall-i Müşkülat (Güçlüklerin Halli) 

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Son Yorumlar