ARŞİMET KİMDİR?

Eski Yunan matematikçi ve fizikçisidir. (Syrakusai mt.ö. 287-ay.y. 212) Genç yaşta öğrenimini tamamlamak ve ünlü bilim adamı Eukleides’ in derslerini izlemek üzere Antik zamanın kültür merkezi olan İskenderi‘ ye gitti. Yer kürenin çevresini zamanına göre aşırı iyi bir yaklaşımla veren Eratusthenes ile tanıştı. Yurduna döndükten sonra kendini tam olarak ilmi çalışmalara adadı. Matematik, fizik ve astronomi üstünde çalıştı. 


İlk şekilde Arşimet daire çevresinin çapına nispet olan pi sayısını,daire içine ve dışına çizilmiş düz şekilde çokgenler yardımı ile yaklaşıklıkla sağlayan bir yöntem ortaya koydu. çok büyük sayıları kolaylıkla belirtmeye yarayan bir yöntem bularak Yunan sayı sistemini geliştirdi. Yayların toplama ve çıkarma formüllerini buldu. Koniklerin (elips, parobol,hiperbol) kendi çevresinde dönmesiyle oluşan geometrik şekilleri inceledi. Arşimet ‘in mekanik alanda da başarıları vardır. ebedi vidanın hareketli makaranın, palanganın ve dişli çarkın bulucusu şekilde tanınır. “Bana bir dayanak noktası gösterin dünyayı yerinden oynatayım” sözü Arşimet’e aittir. 


Kurumsal çalışmaları birlikte söylenceleşmiş kolay çalışmalarıda vardır. Bunlardan en ünlüsü Syracusa kralı ve dostu Hieron ‘un kendisi için yaptırdığı altın taca öteki bir maden karıştırıldığından kuşkulanarak Arşimet ‘cilt taç bozulmadan bunu ortaya çıkarmasını istemesiyle ilgilidir. Arşimet bu sıkıntı üstüme düşünür, fakat bir şey bulamaz. Bir gün hamamda yıkanırken suyun vücudunun batan bölümünün hacmiyle orantılı bir kuvvetle yukarı doğru ittiğini bulur. Bu yolla tacın saf altından yapılıp yapılmadığını düşünen Arşimet büyük bir sevinçle çırılçıplak olarak sokağa fırlamış ve bağırmıştır: Eureka, Eureka (buldum, buldum )

Ayrıca Arşimet m.ö. 215’te Konsal Marcellus komutasındaki Roma ordusuna karşı Syracua kentinin savunmasında yer aldı. Bu savunmada aşırı uzak mesafelere ok ve taş atan mekanik aletler yaptığı ve kurduğu ayna sistemiyle güneş ışınlarını Roma donanması üzerinde odaklayarak gemileri yaktığı söylenir. Her şeye rağmen Romalılar bir talih eseri Syracusa’ ya girdiler. Marcellus, askerlerine bu büyük adama iyi davranılmasını emretmiştir. fakat Arşimet ‘ı tanımayan bir asker bir problemin çözümüne iyice dalmış olan bilginin kendisine cevap vermemesi üzerine kızarak öldürdü. 
Arşimet Prensibi : Cisimlerin sıvı yada gaz ortamlar içerisindeki denge koşullarını açıklayan, fiziğin esas ilkelerinden biridir. 



Arşimet’in ortaya koyduğu bu ilkeye göre sıvı ya da gaz ortam içeresinde bulunan bir cismin ağırlığı, kendi hacmine eşit hacimdeki sıvının (gazın) ağırlığı kadar azalır. Eğer cismin yalnız bir bölümü sıvı (gaz) ortam içerisinde bulunursa ağırlığı kadar azalır. Buna göre hacmi V,ağırlığı G, ve yoğunluğu Q olan bir cismin sıvı (gaz)ortam içerisine kalan bölümün hacmi V, sıvının (gazın) yoğunluğu da Q ise cismin sıvı (gaz) ortam içerisindeki ağırlığı G=G-F’ dir. Böylece cismin ağırlığındaki azalmaya neden olan ve sıvı (gaz) tarafından yukarıya doğru etki ettirilen F kuvvetine kaldırma kuvveti denir. Bu kuvvet cismin, sıvı(gaz) içinde kalan bölümün hacmi kadar hacimdeki sıvının ağırlığına eşit olduğundan Arşimet ilkesi matematiksel olarak : 

F=VQ-V’Q’=(V-V’ )Q=V’Q’ Bağıntılarıyla gösterilir. 

Arşimet ilkesinin ilginç sonuçlarından birisi, cismin sıvı ya da gaz ortam içerisinde bulunan bölümün hacmine eşit hacimdeki sıvı ya da gazı, bulundukları kaptan taşırmasıdır. Bu bakımdan kaldırma kuvveti, taşan sıvı ya da gazın ağırlığına eşittir. Bu olay, içinde su bulunan ölçekli bir kaba uygun bir cisim atılarak kolayca gözlenebilir. 

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Son Yorumlar