EL BİRUNİ KİMDİR?

Batı dillerinde adı Alberuni yada Aliboron olarak geçer. Gök bilim, matematik, doğa bilimleri, coğrafya ve tarih alanındaki çalışmalarıyla tanınır.
Onuncu ve on birinci yüzyıllarda İslam dünyasında yetişmiş olan büyük fen ve din alimi Biruni'nin, eserlerindeki yüksek fen detayları kendisinden sekiz yüzyıl sonra yaşamış olan fen alimlerini dahi şaşırtmıştır. Astronomi alanındaki çalışmalarına 995 senesinde Güneşin ve gezegenlerin eğimini saptayarak adım atmıştır. 
    Yaşadığı asra Biruni asrı denmesine yol açan ve yaşadığı dönemden asırlar sonrasında dahi eserlerinden yararlanılan Biruni yalnızca İslam aleminde değil, tüm dünyada tesir uyandırmıştır. Aslen Fars kökenli olan Biruni, Türklerin İslamiyeti kabul etmeleri neticesinde bu medeniyetin çok geniş sahalara yayılmış olmasından dolayı insanlığın, özellikle bilimsel alanda büyük kazançlar elde ettiğini belirtmiştir.


Günümüzde özellikle Batı bilim dünyasında yer çekimi kanununun İngiliz bilim adamı Newton tarafından ortaya çıkarıldıği kabul edilse de bu konuda ilk kez fikir ortaya atıp incelemelerde bulunan Birunidir. Ek olarak çağımızda henüz sözü edilebilen karaların kuzeye doğru kayma fikrini 9.5 asır önce dile getirmiştir. İçinde bulunduğu çağda Ümit Burnunun varlığından ilk bahseden alim olan Biruni, şimal Asya ve şimal Avrupadan da detaylı bilgiler vermiş, ek olarak Kristof Kolombdan beş asır önce Amerika kıtasından ve Japonyadan söz etmiştir. 

    Kitab-üt- Tefhim fi Evaili Sanaat-it-Tencim, Kitab-ül-Cevahir fi Marifet-il-Cevahir adlı eserinde kıymetli taşlar ve madenlerden bahsetmektedir. Biruni, izafi "rölati, nisbi" yoğunlukları, mahruti alet söylediği ve en eski piknometre (yoğunluk ölçme aleti) denilebilecek bir alet vasıtasıyla belirlemiştir. 
    Biruni, cebir, geometri ve coğrafya mevzularında o mevzuyla ilgili bir ayet zikretmiş, ayette bahsi geçen konunun yorumlarını yapmış, ilimle dini birleştirmiş, ilim öğrenmekteki amacının allah'ı tanımak ve hakikati bulmak bulunduğunu dile getirmiştir. Eserleri halen Batı bilim dünyasında kaynak yaratı olarak kullanılmaktadır.

Asıl adı Muhammed bin Ahmad el Biruni el-Harezmi idi. Doğumunun 1000. Senesinde Sovyetler Birliği, Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan, Afganistan, İran ve Libya adına pul bastırdı. UNESCO, kendisi için 25 dilde yayın meydana getiren Courier dergisi tarafından hazırlanan özel sayıda Biruni' yi şu şekilde sunuyordu: 
" 1000 yıl önce Orta Asya' da yaşayan evrensel bir deha: Biruni. Gökbilimci, tarihçi, botanist, farmakolog, yerbilimci, ozan, felsefeci, matematikçi, coğrafyacı ve hümanist."

Biruni, İbn-i Sina ile aynı dönemde yaşamıştır. Güneşin kendisine bakamayınca sudaki aksine bakarak araştırma yaptı. Dünyanın yarı çapını ölçtü.
Harezm' in Gazneliler tarafınca ele geçirilmesiyle Gazneli Mahmut' un himayesine girdi. Gazneli Mahmut Hindistan' ı ele geçirdikten sonrasında, yanına giderek hazinesinin başına geçti. Hindistan' dayken İbn-i Sina ile mektuplaştı.Burada Hind dili üzerine de eşi olmayan çalışmalar yaptı.

İlk sezaryen doğumunu günümüzden 1000 yıl önce gerçekleştirmiş oldu.
Isının metaller üzerindeki genleşme etkisini; altın, civa, bakır, demir, yakut, akik ve zümrüt benzer biçimde bir çok elementin özgül ağırlıklarını keşfetti.

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Son Yorumlar